Rối loạn tuần hoàn não là gì?

Rối loạn tuần hoàn não hay còn gọi là thiểu năng tuần hoàn não. Bệnh xảy ra do lượng máu không được bơm đủ cho não. Não tuy chỉ chiếm 1% trọng lượng cơ thể nhưng lại cần đến 20% lượng máu được bơm từ tim để có đủ năng lượng cho các hoạt động sống. Máu mang oxy và các dưỡng chất cần thiết giúp não hoạt động hiệu quả. Một số yếu tố làm ảnh hưởng đến sự lưu thông máu lên não gồm có: mạch máu bị chít hẹp, vỡ mạch máu, tắc nghẽn mạch máu do máu đông, co cứng các cơ vùng cổ gáy cũng gây cản trở máu lưu thông lên não.Bệnh thường gặp ở lứa tuổi trung niên và người cao tuổi, người lao động trí óc. Bên cạnh đó, tỉ lệ mắc bệnh ở nam giới cao hơn nữ.

1/ Dấu hiệu và triệu chứng rối loạn tuần hoàn não

Rối loạn tuần hoàn não là một bệnh lý có diễn biến phức tạp và thường kéo theo nhiều triệu chứng khác gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như chất lượng sống của người bệnh. Bệnh có thể xảy ra cấp tính nhưng cũng có thể trở thành mãn tính kéo dài. Đối với dạng cấp tình thì cơn đau chỉ xảy ra lúc nữa đêm hoặc gần sáng, có thể chỉ thoáng qua vài giây hoặc vài phút, vài giờ hoặc vài ngày. Nhiều người thường chủ quan với các triệu chứng rối loạn tuần hoàn não cấp tính nên để bệnh trở nặng hơn tiến triển thành mãn tính.

  • Đau đầu: đau lan tỏa, có tính co thắt hoặc khu trú vùng chẩm gáy-trán. Đau tăng khi căng thẳng thần kinh; cảm giác nặng nề, u ám. Cơn đau xảy ra không cố định tại một chỗ, mà còn xen kẽ với những triệu chứng như: hoa mắt, chóng mặt, ù tai, …
  • Rối loạn tâm lý: đây là một trong những triệu chứng của rối loạn tuần hoàn mãn tính, người bệnh luôn cảm thấy bồn chồn, không làm chủ được mình với những lý do vụn vặt, bản thân thấy không đúng nhưng không kiềm chế được
  • Dị cảm: là những cảm giác không thật, bất thường do bệnh nhân tự cảm thấy. Ví dụ như cảm giác tê bì ở đầu ngón, cảm giác kiến bò. Có cảm giác như ve kêu, cối xay lúa trong tai, tiếng này tồn tại cả ngày lẫn đêm, có khi ảnh hưởng đến mọi sinh hoạt, giấc ngủ và sức khỏe của người bệnh.
  • Rối loạn giấc ngủ: người bệnh sẽ khó vào giấc ngủ, mất ngủ, ngủ không sâu, ngủ hay mơ, thường xuyên thức giấc giữa đêm và khó ngủ lại…chất lượng giấc ngủ không được đảm bảo ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe.
  • Mất tập trung, giảm trí nhớ: não cần đầy đủ chất dinh dưỡng và oxy để hoạt động nên khi bị rối loạn tuần hoàn não sẽ khiến trí nhớ suy giảm, mất tập trung trong công việc và trong đời sống.

2/ Nguyên nhân rối loạn tuần hoàn não

Theo các chuyên gia rối loạn tuần hoàn não có thể do:

  • Béo phì: làm tăng nguy cơ mắc các bệnh như mỡ máu, mạch máu bị chèn ép, kém lưu thông. Béo phì cũng là nguyên nhân của hàng loạt các bệnh nguy hiểm khác như huyết áp, tiểu đường, tim mạch,…
  • Xương khớp cùng cổ: một số căn bệnh như thoái hóa đốt sống cổ, thoát vị đĩa đệm đốt sống cổ, …. Có thể chèn ép vào các mạch máu, rễ thần kinh đi qua vùng cổ dẫn lên nào.
  • Stress, căng thẳng: những người làm việc trong môi trường căng thẳng, dẫn đến stress kéo dài luôn phải đối mặt với tình trạng rối loạn tuần hoàn máu não. Stress ảnh hưởng đến quá trình lưu thông máu lên não, tác động xấu lên hoạt động não.
  • Tuổi tác: đối với những người trung niên và người cao tuổi, chức năng của các cơ quan dần bị lão hóa, suy giảm dẫn đến nhiều bệnh lý khác nhau và rối loạn tuần hoàn não là một trong số đó.

3/ Biến chứng

Thiểu năng tuần hoàn não nếu không được phát hiện sớm và chữa trị kịp thời, về lâu về dài sẽ dẫn đến một loạt những căn bệnh nguy hiểm khác như:

  • Đột quỵ: đây là biến chứng nguy hiểm nhất của bệnh. Nếu máu không được đưa lên não kịp thời, mô não tại khu vực đó sẽ chết, nếu mô não kiểm soát chức năng nào đó của não bộ chết sẽ ảnh hưởng đến hoạt động đó của não bộ, ví dụ như lời nói hoặc trí nhớ của bạn.
  • Thiếu oxy não: tình trạng này xảy ra khi không có đủ lượng oxy cung cấp cho não dù lưu lượng máu vẫn bình thường. người bị thiếu oxy não có biểu hiện mơ màng, hay quên. Nếu không xử lý sớm sẽ rơi vào trạng thái hôn mê hoặc thậm chí tử vong.
  • Phù não: gây ra do sự gia tăng chất dịch trong khoan sọ, từ đó gây áp lực lên não từ đó có nguy cơ phá nát các mô, làm tổn thương não.
  • Động kinh: Một người bị rối loạn tuần hoàn não kéo dài sẽ dễ dẫn tới biến chứng động kinh. Tùy thuộc vào vùng tổn thương rộng hay không người bệnh sẽ có các biểu hiện khác nhau như là co giật, mất ý thức trong thời gian ngắn hoặc mất trương lực cơ đột ngột.

4/ Nguy cơ mắc phải

Những người có độ tuổi trung niên và cao tuổi là những người có khả năng mắc bệnh cao, ngoài ra một số người có tiền sử mắc những căn bệnh như: huyết áp cao, cholesterol cao, bệnh tim, xơ vữa động mạch, đái tháo đường, béo phì, hút thuốc lá, sử dụng rượu bia và tiền sử gia đình có người mắc bệnh tim sẽ có khả năng mắc thiểu năng tuần hoàn não cao hơn người bình thường.

5/ Chẩn đoán

Để chẩn đoán bệnh thì trước tiên các y bác sĩ sẽ hỏi bệnh nhân về các triệu chứng lâm sàng, hỏi về các dấu hiệu thường xuyên mắc phải như: đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, giảm trí nhớ,… từ đó sẽ yêu cầu người bệnh thực hiện các bước kiểm tra kế tiếp để đưa ra kết luận chính xác nhất. Một số loại phương pháp xét nghiệm phổ biến nhất trong chẩn đoán người mắc rối loạn tuần hoàn não hiện nay là:

  • Chụp CT scan, chụp cộng hưởng từ MRI
  • Siêu âm doppler mạch máu
  • Điện tâm đồ
  • Đo chỉ số huyết áp cổ chân – cánh tay ABI
  • Xét nghiệm máu: để kiểm tra các chỉ số lượng cholesterol, triglycerid, HDL-C,HbA1C,  LDL-C trong máu

6/ Điều trị

Có 4 phương pháp điều trị hiệu quả hiện nay là:

  • Sử dụng Alteplase (tpa) là một trong những loại thuốc có hiệu quả đối với đột quỵ thiếu máu cục bộ cấp.
  • Duy trì huyết áp để lưu lượng máu não có thể phục hồi và hạn chế tình trạng thiếu oxy và tăng carbonic trong máu.
  • Kê thuốc chống co giật cho bạn để phòng ngừa khi bạn bị động kinh.
  • Hạn chế tăng huyết áp.

7/ Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng

Để phòng ngừa bệnh hiệu quả thì ta cần phải duy trì lối sống lành mạnh như: bỏ thuốc lá, rượu bia, duy trì tập thể dục. Ngoài ra cần phải áp dụng dinh dưỡng hợp lý như sử dụng các loại trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt.

Leave a Reply